JC Smith praat oor wynmaak in die Oos-Vrystaat
JC Smith is ’n derdegeslag-wynmaker. Sy oupa Dassie en pa Flip was albei wynmakers, en hy het van kleins af tussen wingerde en wynkelders grootgeword. Hy is tans die wynmaker by Blydschap in die Oos-Vrystaat.
· 4 min read

Hoe het jy wynmaak as loopbaan gekies?
Wynmaak is vir my nie net 'n beroep nie, maar 'n familie-erfenis wat oor geslagte heen oorgedra is. Ek het my loopbaan begin deur 'n jaar lank in die Kaap onder my pa wyn te maak, waar ek waardevolle praktiese ervaring opgedoen het. Daarna het ek vir sewe jaar as assistent-wynmaker saam met hom in die Drakensberge in KwaZulu-Natal gewerk. Vandag het ek ongeveer 13 jaar se ervaring in die wynbedryf, en ek bou voort op die kennis en ervaring wat ek oor drie geslagte heen ontvang het. Dit is my passie om die potensiaal van die Oos-Vrystaat as wynstreek verder te ontwikkel.
Wat is die grond en klimaat van julle wingerde?
Blydschap Wine Estate is geleë tussen Clarens en Fouriesburg in die Oos-Vrystaat, op die internasionale grens tussen Suid-Afrika en Lesotho. Sover ons kennis strek, is dit die enigste wynplaas in Suid-Afrika wat direk op 'n internasionale grens geleë is. Ons hoogste wingerd is ongeveer 1 700 meter bo seespieël, wat Blydschap Wine Estate die hoogste wynplaas in Suid-Afrika maak.
Die plaas se grond bestaan hoofsaaklik uit kleigrond met sandsteen, wat uitstekende waterhouvermoë, goeie dreinering en sterk wortelontwikkeling bevorder. Die hoë ligging, warm somers, koue winters en groot temperatuurverskille tussen dag en nag skep ideale toestande vir stadige rypwording. Dit help om die druiwe se natuurlike suur te behou en bevorder uitstekende geur-, kleur- en geurstofontwikkeling. Hierdie unieke kombinasie van hoogte, klimaat en terroir gee aan ons wyne 'n karakter wat eie is aan die Oos-Vrystaat.
Wat is jou grootste uitdagings in die wingerd en kelder?
Die grootste uitdagings is laat lenteryp, haelstorms, sterk winde en die risiko van vroeë herfsryp. Vanweë ons hoë ligging is die groeiseisoen korter as in die tradisionele wynstreke. Die klimaat vereis dat ons voortdurend aanpas by veranderende toestande. In die kelder is die uitdaging om die kwaliteit en karakter van elke oes te bewaar, aangesien geen twee oesjare dieselfde is nie.
Ons fokus op noukeurige wingerdbestuur en monitor die wingerde deurentyd om betyds op weersveranderinge te reageer. Elke wingerdblok word volgens sy eie behoeftes bestuur. In die kelder volg ons 'n minimalistiese benadering, waar ons die natuurlike karakter van die druiwe en die terroir so min moontlik versteur. Ons glo dat groot wyn in die wingerd gemaak word, en dat die kelder daardie kwaliteit moet bewaar.
Watter ander uitdagings is daar so ver van die res van die bedryf af?
Die afstand vanaf die gevestigde wynstreke bring logistieke uitdagings mee. Vervoerkoste is hoër en dit neem langer om toerusting, onderdele en wynmaakbenodigdhede te bekom. Tegniese ondersteuning en spesialisdienste is ook nie altyd onmiddellik beskikbaar nie. Dit vereis deeglike beplanning, selfstandigheid en kreatiewe probleemoplossing.
Die Oos-Vrystaat beskik oor 'n unieke terroir wat nêrens anders in Suid-Afrika voorkom nie. Die hoë ligging, koel nagte en warm dae sorg vir wyne met uitstekende natuurlike suur, goeie kleur en intense aromas. Die stadiger rypwording laat die druiwe toe om meer kompleksiteit te ontwikkel. Omdat die streek nog relatief onbekend as wyngebied is, bied dit die geleentheid om iets nuuts te skep en die Vrystaat as 'n wynstreek op die kaart te plaas.
Watter lesse het jy uit jou ervaring daar geleer wat nie tydens jou formele studies opgeduik het nie?
Ek het geleer dat die natuur altyd die laaste sê het. Geen twee seisoene is dieselfde nie, en geen handboek kan jou volledig voorberei op wat elke oes gaan bring nie. Formele opleiding gee jou die wetenskap agter wynmaak, maar praktiese ervaring leer jou om geduldig te wees, die natuur te lees en voortdurend aan te pas. Ek het ook geleer dat elke terroir sy eie identiteit het, en dat die wynmaker se taak is om daardie identiteit so eerlik moontlik in elke bottel vas te vang.
More from
Vineyard, cellar and production

Cellar hygiene
Maintaining a spotless wine cellar requires a comprehensive management plan, which includes structural design, equipment sanitation, environmental controls and routine microbial monitoring.

Making wine in Cape Town's Philadelphia ward
Havana Hills overlooks Table Mountain and the Atlantic Seaboard from its perch atop one of the region’s smallest wards, Philadelphia. Piet Kleinhans recently took over the reins as winemaker.

What's so special about wine globes?
Diemersdal places a strong focus on innovation, and there’s always something new up their sleeve. Wineglobes represent a new way of telling a story that’s centuries old.

